Έως 120 μηνιαίες δόσεις, αντί για 72, θα μπορούν να πληρώνουν όσοι χρωστούν παλιά χρέη στην εφορία και στα ασφαλιστικά ταμεία, με ελάχιστη καταβολή 30 ευρώ τον μήνα. Το μέτρο ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο υπουργικό συμβούλιο της Τετάρτης 30 Σεπτεμβρίου 2026 και θα ενεργοποιηθεί εντός του Οκτωβρίου, καλύπτοντας και όσους έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις.Η ρύθμιση είναι μέρος πακέτου 16 παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος: οκτώ για την προστασία των οφειλετών και οκτώ για αυστηρότερους όρους στους servicers, τις εταιρείες που διαχειρίζονται μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Ανακοινώθηκαν μαζί με παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος. «Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία δίνουμε περισσότερο χρόνο και μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Οφειλές έως το τέλος του 2024 και αιτήσεις έως τις 30 Ιουνίου 2027
Στη ρύθμιση των 120 δόσεων μπορούν να ενταχθούν οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και δεν τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η αίτηση ένταξης μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027. Όσοι έχουν ήδη υπαχθεί στις 72 δόσεις μπορούν, κατόπιν αίτησης, να μεταφερθούν στη νέα ρύθμιση.
Το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%, όσο και στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, η οποία εξακολουθεί να ισχύει για τις νεότερες οφειλές, όσες δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά. Η κυβέρνηση σημειώνει ότι το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης παραμένει «παγωμένο» με διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις, ώστε να μην επιβαρύνεται από τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Με αυτό το επιτόκιο, χρέος 5.000 ευρώ αποπληρώνεται με περίπου 55 ευρώ τον μήνα αντί για 82,5 ευρώ στις 72 δόσεις, και χρέος 10.000 ευρώ με περίπου 110 ευρώ αντί για 165. Τα ποσά είναι ενδεικτικά: η δόση κάθε οφειλέτη προκύπτει από το ύψος της οφειλής που εντάσσει στη ρύθμιση.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή και έξι μήνες για τη διμερή ρύθμιση
Στο σκέλος που αφορά τους οφειλέτες, το πακέτο θεσπίζει νέα, τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, που αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση με πλήρη φάκελο και ο δανειστής έχει τρεις μήνες για να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης ή να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα γιατί την απορρίπτει. Ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να απαντήσει και ολόκληρη η διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Μπαίνει ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για απευθείας διμερή ρύθμιση. Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ισχύει ήδη πλαφόν 10%. Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής ήταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και, κατά την κυβέρνηση, σε αρκετές περιπτώσεις οι απαιτήσεις ξεπερνούσαν το 30% και έφταναν το 50% της οφειλής.
Τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής οφείλει να υποβάλει πρόταση ρύθμισης, η οποία πλέον πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη. Όπου υπάρχουν δύο εφικτές λύσεις, κατατίθενται και οι δύο. Προβλέπεται και διαμεσολάβηση από τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή, ενώ με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που θα περιλαμβάνουν οι προτάσεις.
Πίστωση πέντε δόσεων και πρόστιμο έως 500.000 ευρώ για όποιον παραβιάσει ρύθμιση
Όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής σε ενεργή ρύθμιση, δεν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με καταγγελία της ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού. Η ίδια προστασία ισχύει όταν μια δόση δεν πληρώθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν έδωσε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία.
Αν ο κανόνας παραβιαστεί, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και επιβάλλεται στον πιστωτή διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης ενεργοποιούνται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.
Κάθε οφειλέτης αποκτά δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής του: τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό των καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και την ανάλυση κεφαλαίου, τόκων και προμηθειών. Τα στοιχεία πρέπει να δοθούν μέσα σε 45 ημέρες, εφόσον δεν είναι ήδη διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης. Αν ο πιστωτής καθυστερήσει, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής μέχρι να τα χορηγήσει πλήρως.
Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004: για δάνεια και πιστώσεις σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών τίθεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή, και τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης πρέπει να προσαρμόσουν τις απαιτήσεις τους. Τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία επεκτείνονται επίσης σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω. Η παρέμβαση έρχεται έπειτα από την επιστολή της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026 και επεκτείνει, με τα ίδια κριτήρια, τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη σε αυτές τις οικογένειες.
Ετήσιο σχέδιο στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος για κάθε servicer
Για τους servicers, το πακέτο προβλέπει ότι θα δημοσιοποιούν κάθε χρόνο στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική διακυβέρνηση, για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που διαχειρίζονται και τα αποτελέσματα της διαχείρισης, καθώς και για τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο χειρισμού τους. Κάθε servicer θα υποβάλλει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.
Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων, ο οποίος θα είναι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας, μαζί με την υποχρέωση να συνεκτιμάται η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών. Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο, που θα καλύπτει μεταξύ άλλων τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων, και οι κυρώσεις που επιβάλλονται θα δημοσιοποιούνται. Αναγνωρίζεται ρητά και η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, δηλαδή πληροφορίες για συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη γίνει ή πρόκειται να γίνουν.
