Το εξαιρετικό παρθένο Ελαιόλαδο Καλαμάτα ΠΟΠ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της αγροτικής οικονομίας στη Μεσσηνία. Η φήμη του, η οποία βασίζεται στην αποκλειστική χρήση της Κορωνέικης ποικιλίας και στα ιδιαίτερα οργανοληπτικά της χαρακτηριστικά, το καθιστά παράλληλα έναν ελκυστικό στόχο για κυκλώματα παραποίησης και νοθείας.
Σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς τιμές του ελαιολάδου διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εντατικοποιούν τους δειγματοληπτικούς ελέγχους. Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Оργανισμό Ασφάλειας Τροφίμων εφαρμόζουν νέα, αυστηρότερα πρωτόκολλα για την προστασία των προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης.
Τα νέα εργαστηριακά πρωτόκολλα ανίχνευσης νοθείας
Η νοθεία στο ελαιόλαδο λαμβάνει διάφορες μορφές, από την ανάμειξη εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου με ραφιναρισμένα σπορέλαια ή χαμηλότερης ποιότητας βιομηχανικά ελαιόλαδα, μέχρι την ψευδή αναγραφή της γεωγραφικής ένδειξης στη συσκευασία. Για την αντιμετώπιση αυτών των πρακτικών, το Γενικό Χημείο του Κράτους και τα πιστοποιημένα εργαστήρια του ΕΦΕΤ υιοθετούν εξελιγμένες αναλυτικές τεχνικές. Η αέρια χρωματογραφία υψηλής αισθητικότητας επιτρέπει τον ακριβή προσδιορισμό του προφίλ των λιπαρών οξέων, των στερολών και των κηρών που περιέχονται στο δείγμα.
Στην περίπτωση του ελαιολάδουΟΠ Καλαμάτα, οι προδιαγραφές που ορίζονται από το κοινοτικό μητρώο είναι εξαιρετικά συγκεκριμένες. Η οξύτητα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,5 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια ελαιολάδου, ενώ οι τιμές απορρόφησης στο υπεριώδες φάσμα πρέπει να παραμένουν εντός αυστηρών ορίων. Οποιεσδήποτε αποκλίσεις στη συγκέντρωση της εριστροδιόλης, της ουβασιόλης ή της στεγμαστερόλης υποδεικνύουν αμέσως την παρουσία ξένων λιπαρών υλών ή τη θερμική επεξεργασία του προϊόντος. Παράλληλα, η οργανοληπτική αξιολόγηση από διαπιστευμένες ομάδες δοκιμαστών επιβεβαιώνει την απουσία ελαττωμάτων και την παρουσία του χαρακτηριστικού φρουτώδους αρώματος και της ελαφρώς πικάντικης γεύσης.
Η θωράκιση των παραγωγών σε Καλαμάτα και Μεσσήνη
Για τους ελαιοκαλλιεργητές και τους τυποποιητές στους δήμους Καλαμάτας και Μεσσήνης, η εφαρμογή των αυστηρών αυτών ελέγχων αποτελεί κομβικό στοιχείο για τη διατήρηση της υπεραξίας του προϊόντος τους. Η παράνομη ελληνοποίηση εισαγόμενων ελαιολάδων ή η καταχρηστική χρήση της ονομασίας Καλαμάτα από μη πιστοποιημένες επιχειρήσεις προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό και συμπιέζει τις τιμές παραγωγού. Η αυστηρή επιτήρηση της εφοδιαστικής αλυσίδας εξασφαλίζει ότι μόνο το αυθεντικό προϊόν, που παράγεται και τυποποιείται εντός της καθορισμένης γεωγραφικής ζώνης της Μεσσηνίας, φθάνει στο ράφι με τη σήμανση ΠΟΠ.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές παρακολουθεί τις διασυνοριακές μεταφορές ελαιολάδου. Όταν εντοπίζεται μη σύννομο φορτίο σε κάποιο κράτος μέλος, οι πληροφορίες κοινοποιούνται αμέσως στις εθνικές αρχές για την επιβολή των προβλεπόμενων διοικητικών και ποινικών κυρώσεων. Η διαδικασία αυτή ενισχύει την εμπιστοσύνη των διεθνών αγοραστών και των καταναλωτών, οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλότερη τιμή για ένα προϊόν με εγγυημένη προέλευση και ποιότητα.
Ιχνηλασιμότητα και ψηφιακά εργαλεία στην παραγωγική διαδικασία
Πέρα από τους εργαστηριακούς ελέγχους στο τελικό προϊόν, η προστασία του Ελαιολάδου Καλαμάτα ΠΟΠ στηρίζεται στη διασφάλιση της πλήρους ιχνηλασιμότητας. Από το ελαιοτεμάχιο και το ελαιοτριβείο μέχρι τη μονάδα τυποποίησης, κάθε στάδιο της παραγωγής καταγράφεται. Η τήρηση ψηφιακών βιβλίων εισροών και εκροών επιτρέπει στις ελεγκτικές αρχές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να επαληθεύουν αν οι ποσότητες που διατίθενται στην αγορά αντιστοιχούν στην πραγματική συγκομιδή των πιστοποιημένων ελαιώνων.
Οι τοπικοί συνεταιρισμοί και οι ιδιώτες τυποποιητές της Μεσσηνίας επενδύουν πλέον σε σύγχρονα συστήματα διασφάλισης ποιότητας, όπως τα πρότυπα ISO 22000 και IFS. Η υιοθέτηση αυτών των προτύπων ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο επιμόλυνσης κατά την αποθήκευση και την εμφιάλωση, ενώ παράλληλα διευκολύνει τους επιτόπιους ελέγχους των κλιμακίων του ΕΦΕΤ. Η συνεργασία παραγωγών, ελαιοτριβέων και ελεγκτικών μηχανισμών δημιουργεί ένα πλέγμα προστασίας που θωρακίζει το μεσσηνιακό ελαιόλαδο απέναντι στις προκλήσεις της παγκοσμιοποιημένης αγοράς.
Η σημασία της καταναλωτικής συνείδησης και της σωστής σήμανσης
Η μάχη κατά της νοθείας δεν περιορίζεται μόνο στους κρατικούς μηχανισμούς αλλά επεκτείνεται και στον ίδιο τον καταναλωτή. Ο ΕΦΕΤ εκδίδει τακτικά οδηγίες προς το κοινό, συνιστώντας την αποφυγή αγοράς ανώνυμου ελαιολάδου σε δοχεία χωρίς σήμανση. Το αυθεντικό Ελαιόλαδο Καλαμάτα ΠΟΠ πρέπει να φέρει υποχρεωτικά στη συσκευασία του το κόκκινο και κίτρινο κοινοτικό σήμα ΠΟΠ, τον μοναδικό αριθμό πιστοποίησης του AGROCERT, καθώς και τα στοιχεία του υπεύθυνου συσκευαστή.
Η διατήρηση της ποιότητας και της αυθεντικότητας του μεσσηνιακού ελαιολάδου αποτελεί συλλογικό στοίχημα για την τοπική κοινωνία. Καθώς οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την ασφάλεια των τροφίμων γίνονται όλο και πιο αυστηρές, η συμμόρφωση με τους κανόνες και η διαφάνεια σε όλα τα στάδια της παραγωγής αναδεικνύονται σε συγκριτικό πλεονέκτημα. Με τον τρόπο αυτό, το Ελαιόλαδο Καλαμάτα ΠΟΠ διατηρεί τη δεσπόζουσα θέση του ανάμεσα στα κορυφαία αγροτικά προϊόντα της Πελοποννήσου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου