Πελοπόννησος: Το κρυφό κόστος του ελαιολάδου – Τι πληρώνουν οι παραγωγοί πριν το ράφι

 Το πραγματικό κόστος που επωμίζεται ο ελαιοπαραγωγός της Πελοποννήσου πριν καν βγει η πρώτη σταγόνα λαδιού στα ράφια των σούπερ μάρκετ, διαμορφώνει μια ασφυκτική συνθήκη ενόψει της συγκομιδής του 2026. Η έλλειψη εργατικών χεριών, το κόστος ενέργειας για τα ελαιοτριβεία και οι τιμές των αγροεφοδίων δημιουργούν ένα τρίπτυχο πίεσης.

Οι καταναλωτές εστιάζουν στις υψηλές τιμές, όμως για τους παραγωγούς της Αργολίδας, της Μεσσηνίας, της Λακωνίας και της Κορινθίας, τα 7 με 8 ευρώ ανά κιλό αποτελούν κυρίως γραμμή άμυνας απέναντι στα ραγδαία αυξανόμενα λειτουργικά έξοδα.

Το αγκάθι των εργατικών χεριών και η εκτόξευση στα μεροκάματα

Η φετινή σεζόν φέρνει τους παραγωγούς αντιμέτωπους με μια πρωτοφανή έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού. Πόσο είναι το μεροκάματο για την ελιά το 2026 στην Πελοπόννησο; Το κόστος έχει σταθεροποιηθεί μεταξύ 50 και 70 ευρώ, ποσό που διαμορφώνεται ανάλογα με την περιοχή και το εάν καλύπτονται τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής. Μόλις πριν από μια πενταετία, ο αντίστοιχος μέσος όρος κυμαινόταν στα 35 με 40 ευρώ.

Οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις στις μετακλήσεις εποχικών εργατών γης από τρίτες χώρες, ήδη από τον Αύγουστο, συντηρούν τις υψηλές απαιτήσεις στα ημερομίσθια. Παράλληλα, η απουσία εργατών αυξάνει επικίνδυνα τον χρόνο της συγκομιδής. Ο καρπός μένει περισσότερο στο έδαφος ή στο δέντρο, γεγονός που ρίχνει την ποιότητα του τελικού προϊόντος και ανεβάζει τις οξύτητες.

Η ενεργειακή πίεση στα ελαιοτριβεία και το εκθλιπτικό δικαίωμα

Η προετοιμασία των μονάδων έκθλιψης ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο με τα λειτουργικά έξοδα να βρίσκονται στο κόκκινο. Γιατί αυξάνεται το κόστος στα ελαιοτριβεία φέτος; Η βασική αιτία εντοπίζεται στα αυξημένα τιμολόγια του βιομηχανικού ρεύματος και στα υπέρογκα έξοδα συντήρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού. Ποιο είναι το ποσοστό στα ελαιοτριβεία φέτος;

Στις περισσότερες μονάδες της Πελοποννήσου το εκθλιπτικό δικαίωμα, το γνωστό ξάι, αναμένεται να παραμείνει ψηλά, αγγίζοντας το 12% με 15%, ενώ αντίστοιχα υψηλή θα είναι και η χρηματική αμοιβή ανά κιλό για όσους δεν αφήνουν λάδι. Το ενεργειακό κόστος είχε ήδη χτυπήσει τους παραγωγούς τον Ιούλιο και τον Αύγουστο με την άντληση νερού μέσω αγροτικού ρεύματος λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας, και τώρα μετακυλίεται στο στάδιο της επεξεργασίας.

Λιπάσματα, καύσιμα και ο λογαριασμός στο χωράφι

Ο λογαριασμός για την καλλιέργεια τρέχει πολύ πριν ξεκινήσει το ράβδισμα. Οι τιμές των λιπασμάτων διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα μετά τις μεγάλες αυξήσεις της διετίας 2023-2024, επηρεάζοντας τον προϋπολογισμό των βασικών λιπάνσεων που έγιναν την άνοιξη.

Ταυτόχρονα, το πετρέλαιο κίνησης παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους βραχνάδες. Τα αγροτικά μηχανήματα, τα ραβδιστικά και το μεταφορικό έργο απαιτούν καθημερινή κατανάλωση καυσίμων, ανεβάζοντας το πάγιο κόστος παραγωγής ανά στρέμμα σε δυσθεώρητα ύψη.

Ο μύθος του υπερκέρδους και γιατί οι υψηλές τιμές δεν σώζουν πάντα την παρτίδα

Η εικόνα του παραγωγού που θησαυρίζει λόγω της ακρίβειας στα ράφια απέχει από την πραγματικότητα του χωραφιού. Οι τιμές πώλησης αφήνουν ισχυρό περιθώριο κέρδους σε σύγκριση με τις εποχές που το λάδι πωλούνταν προς 2,50 ευρώ το κιλό, όμως αυτό αφορά κυρίως τους επαγγελματίες ελαιοκαλλιεργητές που διαθέτουν την κλίμακα για να κάνουν αποσβέσεις.

Για τους ετεροεπαγγελματίες, το υπέρογκο κόστος της συγκομιδής σχεδόν μηδενίζει το οικονομικό όφελος, καθιστώντας την υψηλή τιμή παραγωγού απαραίτητη προϋπόθεση για να καλυφθούν απλώς τα έξοδα της χρονιάς.