Ξενοδοχεία vs Airbnb: Η «επέλαση» της βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Πελοπόννησο

 

Μια νέα, δυναμική πραγματικότητα διαμορφώνεται στον τουριστικό χάρτη της Νότιας Ελλάδας, καθώς η βραχυχρόνια μίσθωση στην Πελοπόννησο τείνει να κυριαρχήσει ποσοτικά έναντι των παραδοσιακών ξενοδοχειακών μονάδων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της μελέτης του ΙΝΣΕΤΕ για το 2024, η Περιφέρεια Πελοποννήσου διαθέτει πλέον μια τεράστια «δεξαμενή» φιλοξενίας που βασίζεται σε δύο πυλώνες, με τα καταλύματα τύπου Airbnb να καταγράφουν εκρηκτική άνοδο, ειδικά κατά τους μήνες αιχμής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σε επίπεδο Περιφέρειας, για κάθε μία ξενοδοχειακή κλίνη αντιστοιχούν πλέον 1,68 κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλάζοντας άρδην το μοντέλο φιλοξενίας που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

Η «πρωταθλήτρια» Μεσσηνία και οι διπλάσιες κλίνες

Η Μεσσηνία αναδεικνύεται στην αδιαμφισβήτητη ναυαρχίδα του τουρισμού στην Πελοπόννησο, κατέχοντας τα πρωτεία τόσο στις ξενοδοχειακές υποδομές όσο και στη βραχυχρόνια μίσθωση.

Βάσει των επίσημων στοιχείων, η Μεσσηνία διαθέτει το ισχυρότερο ξενοδοχειακό δυναμικό με 162 μονάδες και 12.169 κλίνες, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 30% της συνολικής ξενοδοχειακής δυναμικότητας της Περιφέρειας.

Ωστόσο, η κυριαρχία της είναι ακόμα πιο εντυπωσιακή στη βραχυχρόνια μίσθωση. Τον Ιούλιο του 2024, μήνα αιχμής, καταγράφηκαν 24.555 κλίνες σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η αναλογία εδώ είναι αποκαλυπτική: 2,02 κλίνες Airbnb για κάθε 1 ξενοδοχειακή κλίνη. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύει ότι η Μεσσηνία έχει μετεξελιχθεί σε έναν προορισμό όπου η «οικονομία του διαμοιρασμού» δεν λειτουργεί απλώς συμπληρωματικά, αλλά αποτελεί τον κύριο όγκο της προσφερόμενης διαμονής.

Η ακτινογραφία των πέντε νομών

Πέρα από τη Μεσσηνία, ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή του τουριστικού προϊόντος στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες, όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων και της μελέτης του ΙΝΣΕΤΕ:

1. Αργολίδα: Αποτελεί τη δεύτερη ισχυρότερη δύναμη. Διαθέτει 148 ξενοδοχειακές μονάδες με 10.816 κλίνες, ενώ στη βραχυχρόνια μίσθωση καταγράφει 16.161 κλίνες. Η Αργολίδα διατηρεί μια πιο ισορροπημένη σχέση ανάμεσα στα δύο μοντέλα φιλοξενίας σε σχέση με τη Μεσσηνία, διατηρώντας ισχυρό ξενοδοχειακό χαρακτήρα.
2. Κορινθία: Με 99 ξενοδοχεία και 7.814 κλίνες, η Κορινθία βρίσκεται στην τρίτη θέση. Στο πεδίο της βραχυχρόνιας μίσθωσης, διαθέτει 11.225 κλίνες (16% του συνόλου της Περιφέρειας), δείχνοντας σταθερή δυναμική λόγω και της εγγύτητας με την Αττική.
3. Λακωνία: Εδώ παρατηρείται ένα ενδιαφέρον στατιστικό φαινόμενο. Η Λακωνία διαθέτει τις περισσότερες ξενοδοχειακές μονάδες στην Περιφέρεια (171 μονάδες), περισσότερες ακόμη και από τη Μεσσηνία, αλλά με λιγότερες κλίνες (6.859). Αυτό υποδηλώνει την ύπαρξη πολλών μικρών, ίσως οικογενειακών ή boutique καταλυμάτων. Στη βραχυχρόνια μίσθωση, κινείται στις 10.233 κλίνες.
4. Αρκαδία: Παραμένει ο «φτωχός συγγενής» σε αριθμούς μαζικού τουρισμού, με 106 μονάδες και μόλις 3.271 κλίνες (το χαμηλότερο νούμερο στην Περιφέρεια). Αντίστοιχα χαμηλά κινείται και στη βραχυχρόνια μίσθωση με 6.736 κλίνες, διατηρώντας όμως ένα προφίλ εναλλακτικού και χειμερινού κυρίως τουρισμού.

Η Πελοπόννησος σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα

Σε πανελλαδικό επίπεδο, η Περιφέρεια Πελοποννήσου κατέχει μια αξιοσημείωτη θέση, χωρίς όμως να αγγίζει τα μεγέθη των «γίγαντων» του νησιωτικού τουρισμού.

Συγκεκριμένα, με 40.929 ξενοδοχειακές κλίνες συνολικά, η Πελοπόννησος βρίσκεται πίσω από περιφέρειες όπως το Νότιο Αιγαίο (239.047 κλίνες) και η Κρήτη (196.877 κλίνες). Ωστόσο, η δυναμική της είναι συγκρίσιμη και σε ορισμένες περιπτώσεις ανώτερη από άλλες ηπειρωτικές περιοχές.

Στο κομμάτι της βραχυχρόνιας μίσθωσης, η Πελοπόννησος συνεισφέρει περίπου το 7% του εθνικού συνόλου.

Αν συγκρίνουμε με άλλες περιοχές:

• Στην Κεντρική Μακεδονία, η Χαλκιδική κυριαρχεί απόλυτα (61% των κλινών της Περιφέρειας), θυμίζοντας την περίπτωση της Μεσσηνίας.
• Στο Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη, τα μεγέθη είναι δυσθεώρατα (πάνω από 200.000 και 160.000 κλίνες αντίστοιχα), ωστόσο εκεί το ξενοδοχειακό απόθεμα είναι τόσο μεγάλο που εξισορροπεί την κατάσταση.

Ένας προορισμός «δύο ταχυτήτων»;

Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι η τουριστική ανάπτυξη της Πελοποννήσου δεν είναι ομοιόμορφη. Η Μεσσηνία λειτουργεί ως η «ατμομηχανή», προσελκύοντας τη μερίδα του λέοντος σε επενδύσεις και επισκεψιμότητα, ιδιαίτερα μέσω της πλατφόρμας βραχυχρόνιας μίσθωσης. Αντίθετα, νομοί όπως η Αρκαδία και η Λακωνία ακολουθούν ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης, βασισμένο σε μικρότερης κλίμακας μονάδες.

Το γεγονός ότι οι κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης (68.910) ξεπερνούν κατά πολύ τις ξενοδοχειακές (40.929) σε όλη την Περιφέρεια, αποτελεί ένα σαφές μήνυμα για την ανάγκη προσαρμογής των υποδομών και των υπηρεσιών στα νέα δεδομένα της τουριστικής ζήτησης.