Μια ξεκάθαρη εικόνα για το πώς συντηρείται η κατανάλωση στις τοπικές κοινωνίες προσφέρουν τα πρόσφατα δεδομένα της Eurostat, αναδεικνύοντας τις δομικές ανισότητες μεταξύ των ελληνικών περιφερειών. Η σύγκριση ανάμεσα στο πλούτο που παράγεται (πρωτογενές εισόδημα) και στα χρήματα που καταλήγουν τελικά στην τσέπη των πολιτών (διαθέσιμο εισόδημα) φέρνει στο προσκήνιο σημαντικά συμπεράσματα, με την Πελοπόννησο να αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα οικονομίας που βασίζεται στις μεταβιβάσεις.
Πρακτικά, ως πρωτογενές εισόδημα ορίζεται ο πλούτος που προέρχεται απευθείας από την εργασία, τα εταιρικά κέρδη και την αυτοαπασχόληση (πριν αφαιρεθούν φόροι). Το διαθέσιμο εισόδημα, από την άλλη, είναι το τελικό ποσό που μένει στα νοικοκυριά μετά τη φορολογία και την προσθήκη κρατικών επιδομάτων, συντάξεων και κοινωνικών παροχών.
Η ακτινογραφία της Οικονομίας στην Πελοπόννησο
Εστιάζοντας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, τα νούμερα του 2023 αποτυπώνουν μια οικονομία όπου η κατανάλωση δεν υποστηρίζεται αποκλειστικά από την τοπική παραγωγική μηχανή.
- Το πρωτογενές εισόδημα στην Πελοπόννησο καταγράφηκε στα 7.851,19 εκατομμύρια Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS).
- Το τελικό διαθέσιμο εισόδημα, ωστόσο, διαμορφώθηκε υψηλότερα, φτάνοντας τα 7.911,66 εκατομμύρια PPS.
- Αυτό δημιουργεί ένα θετικό πλεόνασμα υπέρ των νοικοκυριών ύψους 60 εκατομμυρίων PPS, που μεταφράζεται σε ποσοστιαία διαφορά +0,8%.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για την τοπική αγορά; Η διαφορά αυτή καταδεικνύει ότι τα νοικοκυριά της Πελοποννήσου αντλούν επιπλέον πόρους εκτός της αμιγούς τοπικής παραγωγής. Η κατανάλωση στην περιοχή τροφοδοτείται σε σημαντικό βαθμό από συντάξεις, κρατικές επιδοτήσεις και μισθούς του δημόσιου τομέα. Παρά την αυξημένη τουριστική κίνηση που τονώνει την κυκλοφορία του χρήματος, το παραγόμενο αποτέλεσμα παραμένει συχνά εποχικό και χαμηλής προστιθέμενης αξίας, εμποδίζοντας τη ραγδαία αύξηση των μισθών και την προσέλκυση ισχυρών επενδύσεων.
Ποιες Περιφέρειες παράγουν και ποιες εξαρτώνται
Η ανάλυση των στοιχείων επιτρέπει τη σαφή κατηγοριοποίηση των ελληνικών περιφερειών σε «παραγωγικά κέντρα» (όπου το πρωτογενές ξεπερνά το διαθέσιμο) και σε περιοχές «εξάρτησης» (όπου οι μεταβιβάσεις τονώνουν το εισόδημα).
Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνεται η ποσοστιαία διαφορά μεταξύ των δύο δεικτών. Το αρνητικό πρόσημο υποδηλώνει παραγωγή πλούτου που αναδιανέμεται αλλού, ενώ το θετικό πρόσημο δείχνει ενίσχυση του εισοδήματος μέσω κρατικών παροχών:
| Κατηγορία | Περιφέρεια | % Διαφορά (Διαθέσιμο vs Πρωτογενές) |
| Παραγωγικά Κέντρα | Αττική | -12,1% |
| Νότιο Αιγαίο | -9,4% | |
| Κρήτη | -5,5% | |
| Ιόνια Νησιά | -3,8% | |
| Κεντρική Μακεδονία | -1,2% | |
| Ουδέτερο Ισοζύγιο | Στερεά Ελλάδα | 0,0% |
| Περιοχές Ενίσχυσης | Βόρειο Αιγαίο | +0,3% |
| Πελοπόννησος | +0,8% | |
| Δυτική Ελλάδα | +2,4% | |
| Θεσσαλία | +2,8% | |
| Ανατολική Μακεδονία | +3,0% | |
| Δυτική Μακεδονία | +3,4% | |
| Ήπειρος | +3,6% |
την Ήπειρο καταγράφεται η μεγαλύτερη θετική απόκλιση (+3,6%), επιβεβαιώνοντας την υψηλή εξάρτηση από κρατικές μεταβιβάσεις.
Η «ατμομηχανή» της Αττικής και το χάσμα με την Ευρώπη
Η Αττική επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως ο βασικός πυλώνας της εθνικής οικονομίας, συγκεντρώνοντας τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες υψηλής αξίας. Παράγοντας εντυπωσιακό πρωτογενές εισόδημα 73.494,43 εκατομμυρίων PPS, καταλήγει με διαθέσιμο εισόδημα 65.556,80 εκατομμυρίων PPS. Η απόκλιση των -7.938 εκατομμυρίων PPS (-12,1%) αντικατοπτρίζει τη μεταφορά φορολογικών εσόδων προς την περιφέρεια για τη στήριξη του εθνικού συστήματος αναδιανομής.
Σε συνολικό εθνικό επίπεδο, η απόκλιση μεταξύ διαθέσιμου και πρωτογενούς εισοδήματος ανέρχεται στο 11,7% για την Ελλάδα, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από το 6,8% που καταγράφεται ως μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ-27). Αυτό το στατιστικό στοιχείο αναδεικνύει την ευρύτερη, δομική εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από το σύστημα των δημόσιων μεταβιβάσεων σε σχέση με τους ευρωπαίους εταίρους μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου