Τι έσοδα φέρνουν στο Δημόσιο οι γεωτρήσεις σε Πελοπόννησο και Κρήτη

 Ισχυρές προοπτικές για τη δημιουργία πολλαπλών και σταθερών πηγών εσόδων για τα κρατικά ταμεία διανοίγονται μέσα από την επικύρωση των συμβάσεων με τη Chevron και την Helleniq Energy. Η συμφωνία, η οποία αφορά τις έρευνες για τον εντοπισμό και την εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στις θαλάσσιες περιοχές της Νότιας Πελοποννήσου και της Κρήτης, δημιουργεί ένα αυστηρό, αλλά εξαιρετικά προσοδοφόρο πλαίσιο για το ελληνικό Δημόσιο.

Η σύμπραξη, στην οποία η αμερικανική Chevron (ως διαχειριστής) κατέχει το 70% και η HELLENIQ UPSTREAM το 30%, αφορά συγκεκριμένα τα “οικόπεδα” «Α2» (Νότια Πελοπόννησος), «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2». Εφόσον οι προσδοκίες για ανεύρεση σημαντικών αποθεμάτων επιβεβαιωθούν, το κράτος έχει «κλειδώσει» ένα εγγυημένο πλέγμα εσόδων που εκτείνεται από το πρώτο στάδιο των ερευνών μέχρι την πλήρη εμπορική παραγωγή.

Πώς θα εισπράττει το Δημόσιο

Η «καρδιά» των εσόδων για τη χώρα μας βρίσκεται στο μίσθωμα (Royalties) επί της συνολικής παραγωγής. Ο μηχανισμός υπολογισμού έχει σχεδιαστεί με βάση τον Συντελεστή «R» (αναλογία σωρευτικών εσόδων προς δαπάνες), πράγμα που σημαίνει πως όσο αυξάνεται η κερδοφορία της επένδυσης, τόσο μεγαλώνει και το κομμάτι της «πίτας» για το κράτος.

• Κλιμακωτά μισθώματα: Το ποσοστό ξεκινά από το 4% (όταν τα έξοδα είναι ακόμη υψηλά σε σχέση με τα έσοδα) και κλιμακώνεται, φτάνοντας ή και ξεπερνώντας το 15% όταν γίνει η απόσβεση της επένδυσης.
• Η ρήτρα ενεργειακής ασφάλειας: Μια κρίσιμη παράμετρος είναι η δυνατότητα του Δημοσίου να ζητήσει το μερίδιό του σε είδος (δηλαδή σε φυσικό αέριο) αντί για χρήματα. Αυτό θωρακίζει την ενεργειακή επάρκεια της χώρας σε ενδεχόμενες περιόδους κρίσης.

Σταθερή φορολογία 25% και άμεσα Bonus

Η συμφωνία διασφαλίζει ότι το 25% των καθαρών κερδών (έσοδα μείον δαπάνες, αποσβέσεις και royalties) θα παραμένει στην Ελλάδα.

Το ποσοστό αυτό αναλύεται σε:

1. Ειδικό φόρο εισοδήματος (20%) για τα κρατικά ταμεία.
2. Περιφερειακό φόρο (5%), ο οποίος θα αποδίδεται απευθείας στις τοπικές Περιφέρειες, εξασφαλίζοντας άμεσα ανταποδοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.

Παράλληλα, το κράτος δεν χρειάζεται να περιμένει την έναρξη της παραγωγής για να δει έσοδα. Η συμφωνία προβλέπει:

• Bonus υπογραφής: 200.000 ευρώ εφάπαξ για κάθε συμβατική περιοχή.
• Bonus πρώτης παραγωγής: 1.000.000 ευρώ μόλις εξορυχθούν τα πρώτα 2.500 βαρέλια (ή το ισοδύναμό τους σε αέριο) ημερησίως.
• Στρεμματικές αποζημιώσεις: Ετήσια τέλη για τη χρήση των θαλάσσιων εκτάσεων, τα οποία ξεκινούν από 40€/τ.χλμ. στο στάδιο της έρευνας και εκτοξεύονται στα 200€/τ.χλμ. κατά την εκμετάλλευση.
• Επενδύσεις και εκπαίδευση: Η κοινοπραξία δεσμεύεται για ελάχιστες δαπάνες 25 εκατ. ευρώ στην τρίτη ερευνητική φάση, καθώς και για ετήσια κονδύλια (έως 150.000€) για την εκπαίδευση στελεχών της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).

Το 2027 η πρώτη γεώτρηση μετά από 50 χρόνια

Το όραμα για την επόμενη μέρα περιέγραψε αναλυτικά στη Βουλή ο Υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου. «Η Ελλάδα κάνει άλμα. Από ενεργειακός κόμβος, βάζει τα θεμέλια με τις συμφωνίες της Chevron και της Exxon για να γίνει παραγωγός φυσικού αερίου», υπογράμμισε ο υπουργός, υπενθυμίζοντας πως η χώρα είναι ήδη βασική πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε το εγχείρημα ως «εθνική επιτυχία» και διαχρονική προσπάθεια πολλών κυβερνήσεων, ενώ έθεσε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα: Στόχος είναι στις αρχές του 2027 να πραγματοποιηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο, κάτι που έχει να συμβεί στη χώρα εδώ και μισό αιώνα.

Τέλος, απαντώντας στις επικρίσεις (κυρίως από τον πρώην πρωθυπουργό Α. Σαμαρά και το ΠΑΣΟΚ) σχετικά με τη νομική ρήτρα για τα σύνορα των περιοχών παραχώρησης, ο υπουργός ήταν ξεκάθαρος. Τόνισε πως πρόκειται για μια απολύτως τυπική διεθνή πρακτική κατανομής ευθυνών για αποζημιώσεις και σε καμία περίπτωση δεν υπονοεί ή αποδέχεται αμφισβήτηση των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.