Στους κεντρικότερους εμπορικούς δρόμους των πελοποννησιακών πόλεων, η εικόνα των κατεβασμένων ρολών δεν αποτελεί πλέον συγκυριακό φαινόμενο, αλλά δομικό χαρακτηριστικό της τοπικής οικονομίας. Στο Άργος, η αυτοψία και τα στοιχεία των τοπικών εμπορικών φορέων καταγράφουν ότι στους παραδοσιακούς πεζοδρόμους της οδού Δαναού, της Βασιλέως Κωνσταντίνου και της οδού Κορίνθου, το ποσοστό των κενών εμπορικών καταστημάτων αγγίζει το 18% με 22% του συνολικού κτιριακού αποθέματος.
Παρόμοια είναι η κατάσταση και στα υπόλοιπα αστικά κέντρα της Περιφέρειας Πελοποννήσου και της ευρύτερης γεωγραφικής ζώνης. Στο Ναύπλιο, η εμπορική κίνηση συγκεντρώνεται κυρίως στους τουριστικούς άξονες της παλιάς πόλης, αφήνοντας την οδό Άργους και τις γύρω συνοικιακές αρτηρίες με συνεχείς άδειες βιτρίνες. Παράλληλα, στον Δήμο Πατρέων, οι κεντρικές οδοί Μαιζώνος και Κορίνθου εμφανίζουν ποσοστά αδιάθετων επαγγελματικών χώρων που κυμαίνονται μεταξύ 15% και 19%, ενώ στον Δήμο Πύργου η αποεπένδυση από το παραδοσιακό λιανεμπόριο είναι εμφανής ακόμη και σε κτίρια προνομιακής προβολής.
Η σταδιακή αυτή ερήμωση αλλάζει τη φυσιογνωμία των πόλεων. Όταν ένα στα πέντε καταστήματα παραμένει κλειστό, η συνολική επισκεψιμότητα της αγοράς μειώνεται, επηρεάζοντας αρνητικά και τις γειτονικές επιχειρήσεις που αγωνίζονται να διατηρήσουν τον κύκλο εργασιών τους.
Το χάσμα ανάμεσα στα ζητούμενα ενοίκια και την αγοραστική δύναμη
Ο βασικότερος παράγοντας που τροφοδοτεί το αδιέξοδο στην επαγγελματική στέγη είναι η σημαντική απόκλιση ανάμεσα στις οικονομικές απαιτήσεις των ιδιοκτητών και τις πραγματικές αντοχές των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στις κεντρικές εμπορικές ζώνες του Άργους και του Ναυπλίου, οι ζητούμενες τιμές μίσθωσης για καταστήματα επιφάνειας 50 έως 80 τετραγωνικών μέτρων διατηρούνται σε επίπεδα από 12 έως 25 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Οι τιμές αυτές διαμορφώθηκαν σε περιόδους υψηλής καταναλωτικής δαπάνης και παραμένουν άκαμπτες, παρά τη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Η φυσική επισκεψιμότητα στα φυσικά καταστήματα καταγράφει κάμψη, ωστόσο η προσαρμογή των μισθωμάτων προς τα κάτω γίνεται με εξαιρετικά βραδείς ρυθμούς.
Αυτό το οικονομικό χάσμα υποχρεώνει νέους εμπόρους να αποφεύγουν τα κεντρικά σημεία. Πολλές μικρές επιχειρήσεις είτε μεταστεγάζονται σε παράπλευρους δρόμους με χαμηλότερο κόστος ενοικίου είτε επιλέγουν να λειτουργήσουν αποκλειστικά ως ηλεκτρονικά καταστήματα, αφήνοντας τους κεντρικούς πεζοδρόμους χωρίς τη ροή των τοπικών εμπορικών δράσεων.
Η διπλή μέγγενη για ιδιοκτήτες και εμπόρους
Η ανάλυση των οικονομικών δεδομένων αποκαλύπτει ότι η πίεση ασκείται ταυτόχρονα και στις δύο πλευρές της αγοράς ακινήτων. Από την πλευρά των μισθωτών, το λειτουργικό κόστος έχει αυξηθεί δραματικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), το ενεργειακό κόστος και οι συνολικές λειτουργικές δαπάνες των εμπορικών καταστημάτων αυξήθηκαν κατά 22%, αντιπροσωπεύοντας πλέον το 35% έως 40% των σταθερών μηνιαίων εξόδων μιας μικρής επιχείρησης.
Από την άλλη πλευρά, ο αντίλογος των ιδιοκτητών ακινήτων αναδεικνύει τις φορολογικές επιβαρύνσεις που καθιστούν ασύμφορη τη μείωση των ενοικίων. Η φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από ενοίκια φτάνει έως και το 45%, ενώ η διατήρηση του ΕΝΦΙΑ επιβαρύνει σταθερά την ιδιοκτησία ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο είναι μισθωμένο ή κενό.
Πολλοί ιδιοκτήτες δηλώνουν ότι μια γενναία μείωση του ζητούμενου ενοικίου, σε συνδυασμό με την υψηλή φορολογία και τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμών από αβέβαιους μισθωτές, μηδενίζει την καθαρή απόδοση του ακινήτου. Ως αποτέλεσμα, αρκετοί προτιμούν να κρατούν τα ρολά κατεβασμένα, προσδοκώντας μια μελλοντική πώληση ή μια μίσθωση με υψηλότερο τίμημα, παρά να αναλάβουν το ρίσκο μιας χαμηλόμισθης επαγγελματικής μίσθωσης.
Η μετατόπιση προς το ηλεκτρονικό εμπόριο και η αλλαγή χρήσης των καταστημάτων
Η κρίση στην επαγγελματική στέγη επιταχύνει τον μετασχηματισμό του λιανικού εμπορίου. Η μετατόπιση των καταναλωτών προς τις ηλεκτρονικές αγορές στερεί από τα φυσικά καταστήματα σημαντικό μέρος του τζίρου τους, ιδιαίτερα στους κλάδους ένδυσης, υπόδησης και εξοπλισμού σπιτιού.
Ταυτόχρονα, παρατηρείται μια σταδιακή αλλαγή στη χρήση των ισόγειων χώρων στα αστικά κέντρα. Καταστήματα που επί δεκαετίες φιλοξενούσαν παραδοσιακό λιανεμπόριο μετατρέπονται σε χώρους εστίασης, καφέ, ή καταστήματα παροχής προσωπικών υπηρεσιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα στο Ναύπλιο, καταγράφεται ακόμη και η τάση αλλαγής χρήσης ισόγειων επαγγελματικών χώρων σε τουριστικά καταλύματα ή οικιστικές μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τον αμιγώς εμπορικό χαρακτήρα των πεζοδρόμων. Οι μικρομεσαίοι έμποροι που δεν διαθέτουν το απαιτούμενο κεφάλαιο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της επιχείρησής τους βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν διπλό ανταγωνισμό: από τις μεγάλες πολυεθνικές αλυσίδες και από τις διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου.
Τι προτείνουν οι τοπικοί φορείς για την αναζωογόνηση των αστικών κέντρων
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, το Επιμελητήριο Αργολίδας, ο Εμπορικός Σύλλογος Άργους και οι αντίστοιχοι φορείς της Πελοποννήσου καταθέτουν προτάσεις που εστιάζουν στη λήψη θεσμικών κινήτρων. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η θέσπιση ειδικής φορολογικής ελάφρυνσης για τους ιδιοκτήτες που επιλέγουν να μειώσουν τα μισθώματα σε μακροχρόνιες επαγγελματικές μισθώσεις.
Επιπλέον, οι εμπορικοί σύλλογοι ζητούν από τους Δήμους την αναπροσαρμογή των δημοτικών τελών για τα λειτουργούντα καταστήματα, καθώς και την επίσπευση των προγραμμάτων αστικής ανάπλασης τύπου Open Mall. Στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι η αισθητική αναβάθμιση των εμπορικών δρόμων, η βελτίωση της προσβασιμότητας και η ενίσχυση της αγοραστικής εμπειρίας για τους δημότες και τους επισκέπτες.
Η αναζωογόνηση των πελοποννησιακών αγορών απαιτεί μια ισορροπημένη προσέγγιση που θα λαμβάνει υπόψη τόσο την επιβίωση των μικρομεσαίων εμπόρων όσο και τη βιωσιμότητα της ιδιοκτησίας ακινήτων, ώστε τα κατεβασμένα ρολά να δώσουν ξανά τη θέση τους σε ζωντανές τοπικές επιχειρήσεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου