Τι κερδίζουν τελικά από τις «καθημερινές» προμήθειες οι τράπεζες και θησατρίζουν στην καμπούρα μας;

 Οι τράπεζες έχουν μετατοπίσει εδώ και χρόνια ένα σημαντικό μέρος των εσόδων τους από τους τόκους των δανείων στις λεγόμενες «προμήθειες υπηρεσιών». Αυτές οι μικρές, καθημερινές χρεώσεις που βλέπουμε στους λογαριασμούς μας (και που συχνά μας εκνευρίζουν) λειτουργούν με τη λογική «σταγόνα-σταγόνα γεμίζει το ποτήρι».

Για τις συστημικές τράπεζες, οι προμήθειες αυτές μεταφράζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ καθαρού κέρδους κάθε χρόνο.

Ας δούμε τι ακριβώς κερδίζουν και από πού προέρχονται αυτά τα έσοδα:

1. Σταθερή και σίγουρη ροή εσόδων (Risk-free έσοδα)

Όταν μια τράπεζα δίνει ένα δάνειο, ρισκάρει (υπάρχει πιθανότητα ο δανειολήπτης να μην το επιστρέψει). Αντίθετα, οι προμήθειες δεν έχουν κανένα ρίσκο. Είτε η οικονομία πάει καλά είτε όχι, η τράπεζα εισπράττει το αντίτιμο για την υπηρεσία που προσέφερε.

2. Οι κυριότερες πηγές των «καθημερινών» προμηθειών

Αν αναλογιστούμε πόσες συναλλαγές γίνονται κάθε δευτερόλεπτο, καταλαβαίνουμε το μέγεθος των κερδών:

• Χρεώσεις IRIS και εμβασμάτων: Όταν στέλνεις χρήματα σε άλλη τράπεζα (ακόμα και μέσω e-banking), υπάρχει συχνά προμήθεια. Στο IRIS για επαγγελματίες, οι τράπεζες κρατούν ποσοστό επί της είσπραξης.

• Συνδρομές καρτών και ανανεώσεις: Η ετήσια συνδρομή στις πιστωτικές ή το κόστος αντικατάστασης μιας χρεωστικής κάρτας που έληξε (π.χ. 5€ - 6€ ανά κάρτα) αποφέρει τεράστια ποσά όταν πολλαπλασιαστεί με εκατομμύρια χρήστες.

• Χρήση ΑΤΜ άλλης τράπεζας: Η προμήθεια (direct access fee) όταν σηκώνεις χρήματα από ΑΤΜ άλλου δικτύου.

• Πακέτα συνδρομών (Account Fees): Η νέα τάση όπου οι τράπεζες χρεώνουν ένα μικρό μηνιαίο ποσό (π.χ. 0,50€ έως 2€) απλώς για να έχεις ανοιχτό έναν καταθετικό λογαριασμό, προσφέροντας ως «αντάλλαγμα» κάποιες δωρεάν πάγιες εντολές ή μεταφορές.

3. Προμήθειες από POS και εμπόρους

Κάθε φορά που πληρώνεις με την κάρτα σου σε ένα κατάστημα, εσύ δεν χρεώνεσαι, αλλά ο έμπορος πληρώνει μια προμήθεια επί του ποσού στην τράπεζα και στον εκδότη της κάρτας (Interchange fee). Με την καθολική επέκταση των POS παντού, τα έσοδα αυτά έχουν εκτοξευθεί.

Γιατί επιμένουν τόσο πολύ σε αυτές;

Το κόστος της ψηφιοποίησης: Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι η συντήρηση των ψηφιακών συστημάτων (e-banking, apps, κυβερνοασφάλεια) κοστίζει ακριβά, οπότε οι προμήθειες καλύπτουν αυτά τα έξοδα.

Στην πραγματικότητα, όμως, οι προμήθειες βοηθούν τις τράπεζες να παρουσιάζουν υψηλή κερδοφορία στους μετόχους τους, ανεξάρτητα από το αν τα επιτόκια των δανείων είναι υψηλά ή χαμηλά. Είναι ο πιο εύκολος τρόπος να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα και να εξασφαλίσουν σταθερά μερίσματα.