Σε επίπεδα που δοκιμάζουν τις αντοχές των τοπικών εμπορικών επιχειρήσεων διαμορφώνονται τα ζητούμενα μισθώματα επαγγελματικής στέγης στα κεντρικότερα σημεία του Ναυπλίου, της Καλαμάτας και της Τρίπολης.
Η κατακόρυφη αύξηση της τουριστικής κίνησης, η εξάπλωση των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και η λήξη των παλαιών μισθωτικών συμβάσεων δημιουργούν ένα νέο τοπίο στις αστικές αγορές της Πελοποννήσου, αναγκάζοντας πολλές παραδοσιακές επιχειρήσεις λιανικής είτε να μεταφερθούν σε περιφερειακούς δρόμους είτε να διακόψουν τη λειτουργία τους.
Η αόρατη στεγαστική κρίση των επιχειρήσεων στην Πελοπόννησο
Ενώ ο δημόσιος διάλογος εστιάζει κυρίως στην οικιστική στεγαστική κρίση και την εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η πίεση στην επαγγελματική στέγη εξελίσσεται σε εξίσου καθοριστικό παράγοντα για την οικονομική αλλαγή των πελοποννησιακών πόλεων.
Η πορεία της αγοράς εμπορικών ακινήτων καταγράφει τρεις διαδοχικές φάσεις:
- 2021–2023: Σταδιακή επανεκκίνηση της αγοράς μετά την πανδημία, με τις πρώτες αυξητικές τάσεις στα ζητούμενα μισθώματα των κεντρικών καταστημάτων.
- 2024–2025: Ραγδαία τουριστική ανάπτυξη σε προορισμούς όπως το Ναύπλιο και η Καλαμάτα, η οποία οδήγησε σε σταδιακό εκτοπισμό των παραδοσιακών εμπορικών καταστημάτων υπέρ της εστίασης και των ειδών λαϊκής τέχνης ή souvenir.
- 2026: Μαζική λήξη και αναθεώρηση εννεαετών μισθωτικών συμβάσεων, με τους ιδιοκτήτες να διεκδικούν αυξήσεις που κυμαίνονται από 20% έως και 30% κατά την ανανέωση των συμβολαίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Δείκτη Κύκλου Εργασιών στο Λιανικό Εμπόριο, παρά την αύξηση του ονομαστικού τζίρου λόγω του πληθωρισμού, ο πραγματικός όγκος πωλήσεων στις μικρές επιχειρήσεις παραμένει πιεσμένος. Την ίδια στιγμή, τα μητρώα των Επιμελητηρίων Αργολίδας και Μεσσηνίας αποτυπώνουν μια σταθερή αλλαγή δραστηριότητας, καθώς οι διαγραφές εμπορικών καταστημάτων λιανικής αντισταθμίζονται από νέες εγγραφές επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Πόσο κοστίζει το τετραγωνικό σε Ναύπλιο, Καλαμάτα και Τρίπολη
Τα δεδομένα από τα κτηματομεσιτικά δίκτυα που δραστηριοποιούνται στην Πελοπόννησο αναδεικνύουν σημαντικές αποκλίσεις ανάλογα με την εμπορικότητα της κάθε περιοχής:
Στο Ναύπλιο, και ειδικότερα στην Παλιά Πόλη και το εμπορικό κέντρο, τα ενοίκια κυμαίνονται από 14€ έως 25€ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ενδεικτικά, ένα κατάστημα επιφάνειας 65 τ.μ. σε κεντρικό σημείο εκμισθώνεται πλέον στα 1.100€ μηνιαίως, ποσό που καθιστά οριακή τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης ένδυσης ή υπόδησης που βασίζεται αποκλειστικά στην τοπική πελατεία.
Στην Καλαμάτα, στον κεντρικό πεζόδρομο της Αριστομένους και στους γύρω εμπορικούς δρόμους, οι τιμές διαμορφώνονται από 12€ έως 30€ ανά τετραγωνικό μέτρο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα καταστήματος 64 τ.μ. στο εμπορικό κέντρο, όπου το μηνιαίο μίσθωμα φτάνει τα 2.000€, ωθούμενο από την υψηλή ζήτηση για χώρους εστίασης και cocktail bars.
Στην Τρίπολη, γύρω από την κεντρική αγορά και την Πλατεία Αγίου Βασιλείου, οι τιμές είναι πιο συγκρατημένες, κυμαινόμενες από 6€ έως 12€ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ωστόσο, στην αρκαδική πρωτεύουσα παρατηρείται ένα διαφορετικό φαινόμενο: ενώ ο σκληρός πυρήνας της πλατείας διατηρεί υψηλές τιμές, στις περιφερειακές εμπορικές οδούς καταγράφεται αυξημένο ποσοστό κλειστών καταστημάτων, καθώς οι έμποροι αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και τα χαμηλότερα λειτουργικά έξοδα.
Ο σταδιακός εκτοπισμός του λιανεμπορίου από την εστίαση και τον τουρισμό
Η αναπροσαρμογή των μισθωμάτων προς τα πάνω μεταβάλλει τη δομή της τοπικής οικονομίας. Τα παραδοσιακά εμπορικά καταστήματα, όπως τα βιβλιοπωλεία, τα είδη σπιτιού και τα καταστήματα ένδυσης, λειτουργούν με χαμηλότερα περιθώρια κέρδους ανά τετραγωνικό μέτρο σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος ή τις τουριστικές εκθέσεις.
Όταν λήγει μια μισθωτική σύμβαση, οι ιδιοκτήτες αναζητούν μισθωτές που μπορούν να υποστηρίξουν υψηλότερα ενοίκια. Αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε μονοκαλλιέργεια εστίασης στους κεντρικούς πεζόδρομους του Ναυπλίου και της Καλαμάτας. Παράλληλα, οι ντόπιοι καταναλωτές δυσκολεύονται να βρουν καταστήματα καθημερινών αναγκών στα κέντρα των πόλεων, καθώς το λιανεμπόριο μετατοπίζεται εκτός του αστικού ιστού.
Φόροι, πληθωρισμός και το κόστος συντήρησης
Από την πλευρά τους, οι ιδιοκτήτες των ακινήτων επισημαίνουν ότι η αύξηση των ενοικίων αποτελεί φυσιολογική προσαρμογή στις ευρύτερες οικονομικές συνθήκες. Όπως τονίζουν εκπρόσωποι της ιδιοκτησίας, η διατήρηση των επαγγελματικών χώρων επιβαρύνεται από σειρά παραγόντων:
- Η διατήρηση του ΕΝΦΙΑ και η υψηλή φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από ενοίκια απορροφούν σημαντικό μέρος του ακαθάριστου μισθώματος.
- Τα περισσότερα κεντρικά καταστήματα στεγάζονται σε παλαιά ή διατηρητέα κτίρια, τα οποία απαιτούν εκτεταμένες και δαπανηρές εργασίες ενεργειακής και δομικής αναβάθμισης.
- Οι ιδιοκτήτες υποστηρίζουν ότι τα ενοίκια είχαν μείνει καθηλωμένα για μια δεκαετία λόγω της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας, με αποτέλεσμα οι σημερινές αυξήσεις να καλύπτουν την αθροιστική απώλεια της αγοραστικής δύναμης.
Τι προτείνουν οι εμπορικοί σύλλογοι για τη διατήρηση της βιωσιμότητας των καταστημάτων
Μπροστά στον κίνδυνο περαιτέρω συρρίκνωσης του παραδοσιακού εμπορίου, οι Εμπορικοί Σύλλογοι και τα Επιμελητήρια της Πελοποννήσου διαμορφώνουν προτάσεις για τη διατήρηση της ισορροπίας στις τοπικές αγορές.
Ανάμεσα στα μέτρα που προτείνονται περιλαμβάνονται:
- Θεσμοθέτηση προστατευτικού πλαισίου στις κεντρικές αγορές, ώστε να διατηρείται μια υποχρεωτική αναλογία ανάμεσα στα εμπορικά καταστήματα και τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.
- Μείωση του φόρου εισοδήματος για τους ιδιοκτήτες που επιλέγουν να ανανεώσουν τα συμβόλαια με υφιστάμενες εμπορικές επιχειρήσεις, διατηρώντας λογικές αναπροσαρμογές.
- Αξιοποίηση κονδυλίων για τον ψηφιακό και ενεργειακό μετασχηματισμό των μικρών εμπορικών επιχειρήσεων, ώστε να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους και να αντεπεξέλθουν στα αυξημένα λειτουργικά έξοδα.
Η διατήρηση της ποικιλομορφίας στις αγορές του Ναυπλίου, της Καλαμάτας και της Τρίπολης αποτελεί στοίχημα όχι μόνο για τους τοπικούς εμπόρους, αλλά και για τη συνολική φυσιογνωμία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των αστικών κέντρων της Πελοποννήσου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου