Η Ελλάδα κατανάλωσε το 2024 116,3 εκατομμύρια τόνους υλικών, ποσότητα αυξημένη κατά 3,8% σε σχέση με το 2023, ενώ ταυτόχρονα εξαρτήθηκε περισσότερο από εισαγωγές παρά ποτέ την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με τους Λογαριασμούς Ροής Υλικών που ανακοίνωσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), η υλική εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές έφτασε το 41,4% το 2024, αυξημένη κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 39,9% του 2023.
Οι Λογαριασμοί Ροής Υλικών καταγράφουν τη φυσική αλληλεπίδραση ανάμεσα στην οικονομία και το περιβάλλον, μετρώντας πόσα υλικά εξορύσσονται, εισάγονται και εξάγονται. Η εγχώρια εξόρυξη, δηλαδή οι ποσότητες που η χώρα αντλεί απευθείας από το έδαφός της, ανήλθε σε 94,4 εκατομμύρια τόνους, μειωμένη ελαφρώς κατά 0,4% σε σχέση με το 2023, και πλέον καλύπτει το 81,1% της συνολικής κατανάλωσης, ποσοστό που μειώνεται σταθερά από το 90,3% του 2015.
Η ενέργεια είναι το υλικό με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από το εξωτερικό
Τα ενεργειακά ορυκτά εμφάνισαν τη μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές, με ποσοστό 86,8% το 2024, ενώ τα μεταλλεύματα ακολούθησαν με 81,9%. Αντίθετα, τα μη μεταλλικά ορυκτά, δηλαδή τα αδρανή υλικά που χρησιμοποιούνται κυρίως στις κατασκευές, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εγχώρια παραγωγή, με εξάρτηση μόλις 5,4% από εισαγωγές. Η εγχώρια εξόρυξη μη μεταλλικών ορυκτών αντιπροσώπευσε το 65,3% της συνολικής εγχώριας εξόρυξης της χώρας το 2024.
Η αυξημένη εξάρτηση της χώρας από ενεργειακές εισαγωγές συνδέεται με μια πραγματικότητα στην Πελοπόννησο. Το κόστος ενέργειας συνεχίζει να πιέζει τη μεταποίηση της περιοχής, με επιχειρήσεις να αναφέρουν δυσκολίες σύνδεσης λόγω κορεσμού του δικτύου. Οι εθνικοί λογαριασμοί δείχνουν τη ρίζα του προβλήματος σε επίπεδο χώρας.
Τι εισάγει και τι εξάγει η χώρα
Το ισοζύγιο φυσικού εμπορίου, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα σε ό,τι εισάγεται και ό,τι εξάγεται σε τόνους, αυξήθηκε κατά 26,5% το 2024 σε σχέση με το 2023, φτάνοντας τους 21,9 εκατομμύρια τόνους. Οι εισαγωγές ανήλθαν σε 66,6 εκατομμύρια τόνους, με τα ενεργειακά ορυκτά να αποτελούν το 65,6% τους. Στις εξαγωγές, που έφτασαν τους 44,7 εκατομμύρια τόνους, τα ενεργειακά ορυκτά κυριάρχησαν επίσης με μερίδιο 51,3%, ακολουθούμενα από τα μη μεταλλικά ορυκτά με 19,5%.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχει ανακοινώσει σχεδιασμό για μετάβαση σε κυκλική οικονομία, με στόχο την ενίσχυση της ανακύκλωσης, την ανάκτηση πολύτιμων πόρων και τη δραστική μείωση των απορριμμάτων που καταλήγουν σε ταφή. Ο αναπληρωτής περιφερειάρχης Χρήστος Λαμπρόπουλος έχει δηλώσει ότι «με σύγχρονο σχεδιασμό, η Πελοπόννησος αλλάζει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα», στο πλαίσιο προσπαθειών που περιλαμβάνουν και το οριστικό κλείσιμο των τελευταίων Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων σε Αρκαδία και Λακωνία.
Λιγότερο ΑΕΠ ανά τόνο υλικού το 2024
Ο δείκτης παραγωγικότητας πόρων, που δείχνει πόσο ΑΕΠ παράγεται ανά τόνο υλικού που καταναλώνεται, μειώθηκε το 2024 σε 1.733 ευρώ ανά τόνο, από 1.761 ευρώ το 2023, πτώση 1,6%. Πρόκειται για την πρώτη μείωση του δείκτη μετά από σχεδόν μια δεκαετία σταθερής ανόδου, καθώς το 2015 βρισκόταν στα 1.211 ευρώ ανά τόνο.
Η πτώση της παραγωγικότητας πόρων, σε συνδυασμό με την αυξημένη εξάρτηση από εισαγωγές, σκιαγραφεί μια οικονομία που καταναλώνει περισσότερα υλικά χωρίς να αυξάνει ανάλογα την προστιθέμενη αξία τους. Είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται και τοπικές πρωτοβουλίες, όπως η λειτουργία των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) Πελοποννήσου, που στοχεύουν να μειώσουν την ποσότητα των υλικών που χάνονται ως απόβλητα αντί να επιστρέφουν στην παραγωγική διαδικασία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου