Το Airbnb και ο τουρισμός οι νέοι «ένοχοι» για τα πανάκριβα ενοίκια και στην Πελοπόννησο

 Σε μια δομική αλλαγή του τρόπου με τον οποίο οι Έλληνες πολίτες αντιλαμβάνονται τη στεγαστική κρίση και την εκτόξευση του κόστους διαβίωσης, εστιάζει η νέα, αποκαλυπτική μελέτη «Insights» της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank.

Το αφήγημα γύρω από την ακρίβεια των ακινήτων αλλάζει δραστικά. Ενώ μέχρι πρότινος η κοινωνία θεωρούσε την υψηλή φορολογία και τις κυβερνητικές αστοχίες ως τις κύριες αιτίες της στεγαστικής ασφυξίας, η έρευνα (βάσει των ευρημάτων της ενότητας «Pulse») αποδεικνύει πως το «ανάθεμα» πέφτει πλέον ξεκάθαρα στην οικονομία του διαμοιρασμού (καταλύματα τύπου Airbnb) και στο φαινόμενο του υπερτουρισμού.

Η «ετυμηγορία» των πολιτών

Τα νούμερα της μελέτης μιλούν από μόνα τους. Το 71% των ερωτηθέντων πιστεύει ακράδαντα ότι η τουριστική βιομηχανία και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις θα διαδραματίσουν τον πιο καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών (αγοράς και ενοικίασης) για την επόμενη πενταετία. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό άλμα, αν αναλογιστεί κανείς ότι στην αντίστοιχη έρευνα του 2024, το ποσοστό αυτό βρισκόταν μόλις στο 54%.

Με αυτή τη μετατόπιση, η κυβερνητική και φορολογική πολιτική υποχωρεί στη δεύτερη θέση των ανησυχιών. Παράλληλα, στο προσκήνιο έρχεται δυναμικά η αστυφιλία. Το 44% των πολιτών (από 27% πέρυσι) αναγνωρίζει ότι η υπερσυσσώρευση πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα λειτουργεί ως «καύσιμο» για τις ανατιμήσεις, αφήνοντας την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη στις χαμηλότερες θέσεις σπουδαιότητας.

Στην τρίτη θέση των παραγόντων πίεσης, οι πολίτες κατατάσσουν σταθερά τα υψηλά επιτόκια και τη δυσκολία πρόσβασης σε στεγαστικά δάνεια.

«Κόκκινος συναγερμός» σε Νησιά και Αττική

Η δυσαρέσκεια απέναντι στο Airbnb δεν κατανέμεται ισομερώς στον χάρτη, αλλά «χτυπάει κόκκινο» στις κατεξοχήν τουριστικές ζώνες της χώρας.

• Νησιωτική Ελλάδα: Το 78% των κατοίκων (από 50-64% πέρυσι) θεωρεί τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ως την απόλυτη αιτία του προβλήματος.
• Αττική: Το ποσοστό φτάνει το 72%, καταγράφοντας ραγδαία άνοδο από το 53% της περασμένης χρονιάς.

Αυτή η τοπική διαφοροποίηση επιβεβαιώνεται απόλυτα και από τα επίσημα στατιστικά της Eurostat. Η Ελλάδα φιγουράρει πλέον στην 4η θέση της ΕΕ-27 ως προς την ένταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (αναλογικά με τον πληθυσμό της), πίσω μόνο από τη Μάλτα, την Κροατία και την Κύπρο. Δεν είναι τυχαίο ότι 3 στις 4 διανυκτερεύσεις αυτού του τύπου συγκεντρώνονται σε τρεις μόλις περιφέρειες: την Αττική, το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη.

Πώς «διαβάζουν» την κρίση οι διαφορετικές γενιές

Η έρευνα της Alpha Bank φέρνει στην επιφάνεια και μια έντονη κοινωνική και ηλικιακή διαστρωμάτωση ως προς το πώς βιώνεται η στεγαστική κρίση:

• Νέοι που μένουν με τους γονείς τους: Για αυτή την ομάδα, ο κύριος «ένοχος» παραμένει το κράτος. Αυτό αντικατοπτρίζει την έντονη προσδοκία της νέας γενιάς για διευρυμένα κρατικά προγράμματα στήριξης (όπως το «Σπίτι μου»), προκειμένου να καταφέρουν να αποκτήσουν την πρώτη τους ανεξάρτητη στέγη.
• Παντρεμένα ζευγάρια στο ενοίκιο: Η μεγαλύτερη αγωνία τους εντοπίζεται στα τραπεζικά επιτόκια (3η θέση). Είναι η κατηγορία που επιθυμεί διακαώς να γλιτώσει από το βάρος του ενοικίου μέσω αγοράς, αλλά “σκοντάφτει” στο ακριβό χρήμα των τραπεζών.
• Νέοι που συγκατοικούν: Αντιλαμβάνονται έντονα τον σκληρό ανταγωνισμό που επικρατεί στις πόλεις, αναδεικνύοντας την αστυφιλία ως τον 4ο σημαντικότερο παράγοντα ανόδου των τιμών.

Το τελικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ξεκάθαρο: Στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας, η κατοικία χάνει σταδιακά τον χαρακτήρα του βασικού κοινωνικού αγαθού. Υπό το βάρος του υπερτουρισμού και της ραγδαίας εξάπλωσης του Airbnb, το σπίτι αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα ψυχρό επενδυτικό προϊόν, αλλάζοντας ριζικά τον κοινωνικό ιστό της χώρας.