ΓΙΑΤΙ η γραφειοκρατία «πνίγει» την αγροτική παραγωγή στην Πελοπόννησο

 Σε υπαρξιακό κίνδυνο βρίσκεται η αγροτική παραγωγή στην Πελοπόννησο, καθώς η χρόνια «πληγή» της έλλειψης εργατικών χεριών βαθαίνει, απειλώντας τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.

Οι αγρότες σε Μεσσηνία, Λακωνία και Ηλεία βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διπλό αδιέξοδο: από τη μία η αδυναμία εύρεσης προσωπικού και από την άλλη η εκτόξευση του κόστους εργασίας, που σε πολλές περιπτώσεις καθιστά την καλλιέργεια ασύμφορη.

Το «χρηματιστήριο» του μεροκάματου στην Πελοπόννησο

Η ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης έχει οδηγήσει τα ημερομίσθια σε επίπεδα ρεκόρ, πιέζοντας ασφυκτικά το κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ:

• Στη Λακωνία, το μεροκάματο για το οκτάωρο κυμαίνεται πλέον μεταξύ 50 και 60 ευρώ.
• Σε Μεσσηνία και Ηλεία, οι τιμές κινούνται ακόμη υψηλότερα, αγγίζοντας ή και ξεπερνώντας τα 70 ευρώ σε περιόδους αιχμής, όταν το νόμιμο κατώτατο μεροκάματο είναι περίπου στα 40 ευρώ μικτά.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και ουσιαστικό. Ακόμη και με αυτές τις αμοιβές, τα χέρια δεν επαρκούν. Το αποτέλεσμα είναι να μένουν καλλιέργειες μετέωρες ή να μειώνεται δραματικά η παραγωγή. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα στα θερμοκήπια της Μεσσηνίας, όπου οι φυτεύσεις ντομάτας τον Αύγουστο μειώθηκαν σχεδόν στο μισό, δημιουργώντας κενά στην αγορά που καλύφθηκαν αναγκαστικά από εισαγωγές.

Γραφειοκρατία και απώλεια εξειδίκευσης

Πέρα από την ποσότητα, μείζον θέμα αποτελεί και η ποιότητα του εργατικού δυναμικού. Οι παραγωγοί της Πελοποννήσου τονίζουν πως η αγροτική εργασία απαιτεί πλέον εξειδίκευση.

Μιλώντας στο agronews.gr, ο κ. Δογατζής, πρόεδρος του ΕΑΣ Παλαιοπαναγιάς Λακωνίας ανέφερε: «Τί να το κάνω να μου φέρουν στη Λακωνία 1.000 εργάτες απ’ έξω αν οι 800 δεν κάνουν και πρέπει και να τους πληρώνω; Επίσης ποιο είναι το όφελος να εκπαιδεύσω τους 200 στην συγκομιδή ελιάς μόνο και μόνο για να τους χάσω του χρόνου;».

Το ερώτημα αυτό αγγίζει την καρδιά του προβλήματος που δημιουργεί το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για τους μετακλητούς εργάτες γης.

Το αίτημα για 12μηνη παραμονή

Σε σχετική επιστολή τους, αγρότες από την Κεντρική και Νότια Ελλάδα, αναδεικνύουν τον παραλογισμό της γραφειοκρατίας. Το ισχύον καθεστώς που επιβάλλει την επιστροφή των εργατών στη χώρα τους μετά από 9 μήνες παραμονής, δημιουργεί τεράστια κενά στην παραγωγική διαδικασία.

Οι αγρότες ζητούν:

1. Κατάργηση του υποχρεωτικού τριμήνου επιστροφής: Να υπάρχει δυνατότητα ανανέωσης της άδειας παραμονής χωρίς ο εργάτης να χρειάζεται να φύγει από την Ελλάδα.
2. Άδειες διετούς διάρκειας: Με ανανέωση ανά εξάμηνο ή έτος, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής ροή εργασίας και να μην χάνεται η επένδυση στην εκπαίδευση του προσωπικού.
3. Απλούστευση διαδικασιών: Λιγότερη γραφειοκρατία για την ανανέωση των εγγράφων, που σήμερα απαιτεί μετακινήσεις και χρονοτριβές.

Οι αριθμοί δεν βγαίνουν

Η στατιστική αποτυπώνει το μέγεθος του ελλείμματος. Ενώ η Eurostat καταγράφει περίπου 400.000 διαθέσιμους εργάτες γης πανελλαδικά, οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες. Τα αιτήματα μετάκλησης για το 2025 άγγιξαν τις 380.000 (με τις 246.000 να αφορούν τον πρωτογενή τομέα), ωστόσο εγκρίθηκαν λιγότερα από 95.000.

Εκτιμάται ότι λείπουν τουλάχιστον 60.000 εξειδικευμένοι εργάτες που θα μπορούσαν να μείνουν στη χώρα μακροπρόθεσμα. Η τεχνολογία και τα ψηφιακά εργαλεία βοηθούν, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν πλήρως την ανθρώπινη εργασία, ειδικά στη συγκομιδή ελιάς και κηπευτικών.

Οι παραγωγοί της Πελοποννήσου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: Χωρίς άμεση νομοθετική ρύθμιση για τους μετακλητούς εργάτες, η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων θα καταρρεύσει, όχι λόγω έλλειψης ζήτησης, αλλά λόγω αδυναμίας παραγωγής.