Σε συνολική άνοδο των σχολικών μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑΕ) κατέγραψε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) για το σχολικό έτος 2023/2024, με τον αριθμό των σχολικών μονάδων να φτάνει στις 540 σε εθνικό επίπεδο — από 469 το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, οι εγγεγραμμένοι μαθητές αυξήθηκαν κατά 12,2%, αγγίζοντας τους 14.563 συνολικά.
Πρόκειται για μια ξεκάθαρη επέκταση του δικτύου ειδικής εκπαίδευσης, που αντικατοπτρίζει τόσο αυξημένες ανάγκες όσο και σταδιακή βελτίωση της κάλυψης. Ωστόσο, οι ανισότητες μεταξύ περιφερειών παραμένουν εμφανείς και η Πελοπόννησος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η Εθνική εικόνα σε αριθμούς
Η αύξηση των μαθητών δεν συνοδεύτηκε από ανάλογη ενίσχυση του διδακτικού προσωπικού, αντίθετα, ο αριθμός των εκπαιδευτικών μειώθηκε κατά 1,7% συνολικά, με ιδιαίτερα αισθητή πτώση στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (-4,7%). Έτσι η αναλογία εκπαιδευτικού προς μαθητές επιδεινώθηκε, από 1 προς 2,37 σε 1 προς 2,71.
Από πλευράς εκπαιδευτικών αναγκών, ο αυτισμός παραμένει η πιο συχνά καταγεγραμμένη κατηγορία με 40,4% των μαθητών (5.880 άτομα), ενώ η νοητική υστέρηση ακολουθεί με 30,6% (4.457 άτομα). Αξιοσημείωτη είναι επίσης η διαφορά φύλου: το 68,2% των μαθητών είναι αγόρια και μόλις το 31,8% κορίτσια.
Η Πελοπόννησος στον χάρτη της Ειδικής Αγωγής
Για την Πελοπόννησο, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σκιαγραφούν μια περιφέρεια που βαδίζει ανοδικά, χωρίς να έχει ακόμα υπερβεί σημαντικές ανισορροπίες.
Σε αντίθεση με πολλές άλλες περιφέρειες που κατέγραψαν μείωση στο εκπαιδευτικό προσωπικό, η Περιφέρεια Πελοποννήσου εμφάνισε αύξηση +2,9%, μια από τις λίγες θετικές επιδόσεις σε εθνικό επίπεδο.
Στη Δευτεροβάθμια Ειδική Εκπαίδευση, οι μαθητές της Πελοποννήσου αυξήθηκαν από 380 σε 409 (+7,6%), ενώ στα Ειδικά Δημοτικά η αύξηση ήταν ακόμα εντονότερη: από 213 σε 239 μαθητές (+12,2%). Στα Ειδικά Νηπιαγωγεία καταγράφηκε η μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδος (+25,9%), με τους μαθητές να φτάνουν τους 73 από 58.
Συγκριτικός πίνακας περιφερειών – μαθητές Ειδικής Αγωγής 2023/24
| Περιφέρεια | Μαθητές 2022/23 | Μαθητές 2023/24 | Μεταβολή | Εκπ/κοί 2023/24 | Σχολεία 2023/24 |
|---|---|---|---|---|---|
| Αττική | 4.433 | 4.976 | +12,2% | 1.633 | 118 |
| Κεντρική Μακεδονία | 2.090 | 2.407 | +15,2% | 984 | 98 |
| Κρήτη | 914 | 1.016 | +11,2% | 437 | 41 |
| Θεσσαλία | 823 | 924 | +12,3% | 415 | 37 |
| Δυτική Ελλάδα | 952 | 1.106 | +16,2% | 377 | 46 |
| Πελοπόννησος | 651 | 721 | +10,8% | 246 | 33 |
| Στερεά Ελλάδα | 643 | 714 | +11,0% | 243 | 30 |
| Ήπειρος | 363 | 391 | +7,7% | 145 | 19 |
| Ιόνια Νησιά | 333 | 360 | +8,1% | 115 | 19 |
| Νότιο Αιγαίο | 408 | 490 | +20,1% | 199 | 26 |
| Βόρειο Αιγαίο | 292 | 311 | +6,5% | 152 | 19 |
| Δυτική Μακεδονία | 261 | 279 | +6,9% | 118 | 21 |
| Αν. Μακεδονία & Θράκη | 818 | 868 | +6,1% | 303 | 33 |
Η Πελοπόννησος συγκεντρώνει το 4,95% του συνολικού μαθητικού πληθυσμού ειδικής αγωγής της χώρας, ένα μερίδιο μέτριο σε σχέση με τη Αττική (34,2%) και την Κεντρική Μακεδονία (16,5%), αλλά συγκρίσιμο με γεωγραφικά ανάλογες περιφέρειες. Η ανάπτυξη της Δυτικής Ελλάδας (+16,2%) και του Νοτίου Αιγαίου (+20,1%) ξεπερνά την πελοποννησιακή αύξηση, ενώ Κρήτη και Στερεά Ελλάδα παραμένουν σε παρόμοια επίπεδα.
Ένα στοιχείο που ξεχωρίζει ευνοϊκά για την Πελοπόννησο είναι η θετική πορεία του εκπαιδευτικού προσωπικού. Ενώ σε περιφέρειες όπως η Δυτική Μακεδονία (-23,4%), η Ήπειρος (-10,5%) και η Δυτική Ελλάδα (-6,9%) το προσωπικό συρρικνώθηκε σημαντικά, στην Πελοπόννησο αυξήθηκε κατά 2,9%, μια εξέλιξη που βελτιώνει τις συνθήκες υποστήριξης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Ωστόσο, ο αριθμός των 33 σχολικών μονάδων για μια εκτεταμένη γεωγραφικά περιφέρεια παραμένει σχετικά περιορισμένος, γεγονός που μπορεί να δυσχεραίνει την πρόσβαση οικογενειών σε απομακρυσμένες περιοχές της Πελοποννήσου.
Τι δείχνει η συνολική εικόνα
Πέρα από τα περιφερειακά δεδομένα, η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύει μια ευρύτερη τάση: η ζήτηση για ειδική εκπαίδευση αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι επεκτείνεται η υποδομή και το ανθρώπινο δυναμικό. Ο αυτισμός έχει αναδειχθεί ως η πιο επικρατέστερη κατηγορία ειδικής εκπαιδευτικής ανάγκης (40,4%), αντικαθιστώντας σταδιακά τη νοητική υστέρηση στην πρώτη θέση.
Η γεωγραφική συγκέντρωση των ΣΜΕΑΕ παραμένει έντονη: η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία μαζί απορροφούν πάνω από το 50% του μαθητικού πληθυσμού ειδικής αγωγής. Για τις υπόλοιπες περιφέρειες – και την Πελοπόννησο ειδικά – η πρόκληση είναι διπλή: να ακολουθήσουν τον εθνικό ρυθμό ανάπτυξης και παράλληλα να διατηρήσουν αξιοπρεπή αναλογία εκπαιδευτικών-μαθητών.
Πληροφορίες: Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), Έρευνα Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, λήξη σχολικού έτους 2023/2024, Πειραιάς, 15 Μαΐου 2026.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου