“Φούρνοι” οι κατοικίες στην Ελλάδα λόγω απουσίας θερμικής προστασίας – Έρευνα Greenpeace

 

Η έρευνα της Greenpeace σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ) αναδεικνύει ένα τεράστιο και δομικό πρόβλημα για τη χώρα: τη θερινή ενεργειακή φτώχεια.

Το ελληνικό κτιριακό απόθεμα, σε μεγάλο βαθμό κατασκευασμένο πριν από τη θεσμοθέτηση σύγχρονων κανονισμών θερμομόνωσης, αδυνατεί πλέον να προστατεύσει τους πολίτες από τους παρατεταμένους καύσωνες. Τα σπίτια κυριολεκτικά μετατρέπονται σε «θερμικές παγίδες».

Τα βασικότερα ευρήματα της έρευνας

• Θερμοκρασίες-σοκ στο εσωτερικό: Ενώ το διεθνώς αναγνωρισμένο όριο θερμικής άνεσης για έναν εσωτερικό χώρο είναι περίπου στους 25°C, στη μεγάλη πλειονότητα των σπιτιών οι θερμοκρασίες κυμαίνονται σταθερά μεταξύ 28–31°C, ενώ καταγράφηκαν περιπτώσεις που άγγιξαν ακόμη και τους 34–38°C.

• Η οικονομική αδυναμία επιδεινώνει την κατάσταση: Πολλά νοικοκυριά περιορίζουν ή αποφεύγουν τη χρήση κλιματιστικού λόγω του υψηλού κόστους του ρεύματος. Αλλά ακόμα και εκεί που γίνεται χρήση ψύξης, το αμόνωτο ή ανεπαρκώς αναβαθμισμένο κέλυφος του σπιτιού δεν μπορεί να συγκρατήσει τη δροσιά, με αποτέλεσμα η ζέστη να επιστρέφει αμέσως.

• Οι «ρηχές» ανακαινίσεις δεν αρκούν: Η έρευνα τονίζει ότι τα τρέχοντα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» βοηθούν, αλλά συχνά εστιάζουν σε επιφανειακές παρεμβάσεις (π.χ. απλή αλλαγή κουφωμάτων) χωρίς ριζική θωράκιση, με αποτέλεσμα ακόμη και σε νεότερα ή μερικώς ανακαινισμένα κτίρια η θερμοκρασία να μην υποχωρεί ποτέ κάτω από τους 28°C.

• Σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία: Το 70% των συμμετεχόντων βαθμολόγησε την ποιότητα του ύπνου του κάτω από τη βάση, ενώ σχεδόν το 30% δήλωσε ότι βιώνει έντονα σωματικά συμπτώματα (πονοκεφάλους, εξάντληση) και ψυχική επιβάρυνση λόγω της μόνιμης υπερθέρμανσης του σπιτιού του.

Το συμπέρασμα της Greenpeace: Η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων στην Ελλάδα δεν είναι πλέον απλώς μια «οικολογική» ή «οικονομική» επιλογή. Είναι ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας και προσαρμογής στην κλιματική κρίση.

Τι προτείνεται για να αλλάξει η κατάσταση;

Η έκθεση ζητά από την πολιτεία να αλλάξει άμεσα στρατηγική, εστιάζοντας σε:

1. Ριζικές ανακαινίσεις (Deep Renovations): Προώθηση των αρχών του «παθητικού κτιρίου» ώστε τα σπίτια να μην χρειάζονται τεράστια ποσά ενέργειας για να μείνουν δροσερά.

2. Θερινή στήριξη των νοικοκυριών: Στοχευμένες μειώσεις στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις των τιμολογίων το καλοκαίρι και θέσπιση ειδικού «επιδόματος ψύξης» για τις περιόδους ακραίων θερμοκρασιών.

3. Ενεργειακή αυνομία: Διευκόλυνση της πρόσβασης των ευάλωτων νοικοκυριών σε συστήματα αυτοπαραγωγής ρεύματος (π.χ. φωτοβολταϊκά) μέσω ενεργειακών κοινοτήτων.